మిచు పిచు: ఇన్కా సామ్రాజ్యపు అపురూప కట్టడం పెరూ దేశంలోని ఆండీస్ పర్వత శ్రేణులలో, సముద్ర మట్టానికి సుమారు 2,430 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న ఈ నగరం, ఇన్కా నాగరికత యొక్క ఇంజనీరింగ్ ప్రతిభకు నిదర్శనం. దీనిని "ఇన్కాల కోల్పోయిన నగరం" అని కూడా పిలుస్తారు. ________________________________________

1. చారిత్రక నేపథ్యం • నిర్మాణం: దీనిని సా.శ. 1450 ప్రాంతంలో ఇన్కా చక్రవర్తి పచాకుటి పాలనలో నిర్మించినట్లు చరిత్రకారులు భావిస్తారు. • అంతర్ధానం: స్పానిష్ వారు పెరూను ఆక్రమించిన వంద ఏళ్లకే ఈ నగరం జనసంచారం లేక వెలవెలబోయింది. అయితే, ఇది పర్వతాల పైన దాగి ఉండటం వల్ల స్పానిష్ వారి కంట పడకుండా సురక్షితంగా మిగిలిపోయింది. • తిరిగి వెలుగులోకి: 1911లో అమెరికన్ చరిత్రకారుడు హైరామ్ బింగమ్ దీనిని ప్రపంచానికి పరిచయం చేశారు. 2. అద్భుతమైన వాస్తుశిల్పం (Architecture)

మిచు పిచు ప్రత్యేకత దాని నిర్మాణ శైలిలోనే ఉంది: • యాష్లర్ టెక్నిక్ (Ashlar Technique): ఇక్కడ రాళ్లను ఒకదానిపై ఒకటి అమర్చడానికి ఎటువంటి సిమెంట్ లేదా మట్టిని వాడలేదు. రాళ్లను ఎంత ఖచ్చితంగా చెక్కారంటే, వాటి మధ్య కనీసం ఒక చిన్న కత్తి మొన కూడా దూరదు. • భూకంప తట్టుకునే శక్తి: పెరూ భూకంప ప్రభావిత ప్రాంతం కావడంతో, ఇక్కడి కట్టడాలు భూకంపం వచ్చినప్పుడు కొద్దిగా కదిలి మళ్ళీ యథాస్థానానికి చేరుకునేలా నిర్మించారు. 3. ప్రధాన ఆకర్షణలు

• ఇంటిహువాటానా (Intihuatana): ఇది ఒక పవిత్రమైన రాయి, దీనిని సూర్యుడిని కొలవడానికి మరియు కాల నిర్ణయానికి (Calendar) ఉపయోగించేవారు. • సూర్య దేవాలయం (Temple of the Sun): ఇక్కడి కిటికీల గుండా సూర్యకిరణాలు ఖచ్చితమైన కోణంలో పడేలా దీనిని రూపొందించారు. • వ్యవసాయ క్షేత్రాలు (Terraces): కొండ వాలుల్లో మెట్ల లాంటి పొలాలను నిర్మించి, నీటి పారుదల వ్యవస్థను అద్భుతంగా నిర్వహించేవారు. ________________________________________ విశ్లేషణాత్మక అంశాలు అంశం వివరణ స్థానం పెరూ, దక్షిణ అమెరికా (కుజ్కో సమీపంలో) యునెస్కో గుర్తింపు 1983లో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తింపు ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఇది రాజ నివాసంగా లేదా ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా ఉండి ఉండవచ్చు. ప్రస్తుత స్థితి ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యాటకులను ఆకర్షించే టాప్ డెస్టినేషన్. . రాతి పనితనం (Dry Stone Masonry) మిచు పిచులో అత్యంత ఆశ్చర్యపరిచే అంశం రాళ్లను పేర్చిన విధానం.

• సిమెంట్ లేని నిర్మాణం: ఇక్కడి కట్టడాలకు ఎటువంటి గార, సిమెంట్ లేదా మట్టిని వాడలేదు. దీనిని 'యాష్లర్' (Ashlar) పద్ధతి అంటారు. • ఖచ్చితత్వం: రాళ్లను ఒకదానికొకటి సరిగ్గా సరిపోయేలా చెక్కారు. వందల ఏళ్లు గడిచినా, అనేక భూకంపాలు వచ్చినా ఆ రాళ్ల మధ్య కనీసం ఒక క్రెడిట్ కార్డ్ కూడా దూర్చలేనంత గట్టిగా అవి పట్టుకుని ఉన్నాయి. 2. భూకంప నిరోధక శక్తి (Earthquake Engineering) పెరూ దేశం భూకంపాలకు నిలయం. ఇన్కా ఇంజనీర్లు దీనిని ముందే ఊహించి ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు: • కదిలే రాళ్లు: భూకంపం వచ్చినప్పుడు ఈ రాళ్లు ఒకదానికొకటి రాసుకుంటూ కొద్దిగా కదులుతాయి, కానీ కింద పడిపోవు. భూకంపం ఆగిపోగానే అవి మళ్ళీ వాటి పాత స్థానానికి సెట్ అయిపోతాయి. • వాలిన గోడలు: ఇక్కడి భవనాల గోడలు మరియు కిటికీలు లోపలి వైపుకు కొద్దిగా వాలి (L-shaped blocks) ఉంటాయి. ఇది భూకంప సమయాల్లో భవనానికి అదనపు స్థిరత్వాన్ని ఇస్తుంది. 3. అద్భుతమైన నీటి పారుదల వ్యవస్థ (Hydraulic Engineering)

పర్వత శిఖరంపై ఉన్నప్పటికీ, ఇన్కాలు నీటి సరఫరాను అద్భుతంగా నిర్వహించారు: • • నీటి బుగ్గలు: దాదాపు 749 మీటర్ల దూరం నుండి సహజ సిద్ధమైన నీటి బుగ్గల ద్వారా నీటిని నగరం మధ్యలోకి తెచ్చారు. • ఫౌంటైన్లు: నగరంలో వరుసగా 16 ఫౌంటైన్లను నిర్మించారు, ఇవి ఒకదాని తర్వాత ఒకటి నిండుతూ ప్రవహిస్తాయి. • డ్రైనేజీ: భారీ వర్షాలు కురిసినప్పుడు నగరం కొట్టుకుపోకుండా ఉండటానికి భూమి లోపల రాళ్లతో కూడిన డ్రైనేజీ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. 4. టెర్రస్ ఫార్మింగ్ (Terraces)

కొండ వాలుల్లో నివసించడం వల్ల వ్యవసాయం కష్టమైన పని. అందుకే వారు 'మెట్ల బావుల' తరహాలో పొలాలను (Terraces) నిర్మించారు: • ఇవి కేవలం పంటలకే కాకుండా, కొండ చరియలు విరిగిపడకుండా (Soil erosion) అడ్డుకోవడానికి కూడా సహాయపడ్డాయి. • ఈ టెర్రస్ల వల్ల భూమిలోని తేమ ఎక్కువ కాలం నిలిచి ఉండేది. 5. ఖగోళ శాస్త్రం మరియు వాస్తు (Astronomical Alignment) ఇన్కాలు సూర్యుడిని దైవంగా భావించేవారు. • ఇంటిహువాటానా (Intihuatana Stone): ఇది ఒక రకమైన ఖగోళ గడియారం. జూన్ 21 (సమ్మర్ సోల్స్టిస్) మరియు డిసెంబర్ 21న సూర్యుడి నీడను బట్టి వారు కాలాన్ని, రుతువులను లెక్కించేవారు. • సూర్య దేవాలయం: సూర్యుడి కిరణాలు నేరుగా ఒక కిటికీ గుండా పవిత్రమైన రాయిపై పడేలా దీనిని నిర్మించారు. ఈ సాంకేతికతను చూస్తుంటే, వందల ఏళ్ల క్రితమే ఎటువంటి ఆధునిక యంత్రాలు లేకుండా వారు ఇంతటి అద్భుతాన్ని ఎలా సృష్టించారో అని నేటి ఇంజనీర్లు కూడా ఆశ్చర్యపోతుంటారు. మచు పిచ్చు: ఇంకా సామ్రాజ్య వ్యవసాయ అద్భుతాలు - ఒక సమగ్ర విశ్లేషణ మచు పిచ్చు కేవలం ఒక కోట లేదా నివాస ప్రాంతం మాత్రమే కాదు, అది ఇంకా (Inca) ప్రజల ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యానికి నిదర్శనం. ఆండీస్ పర్వతాల మధ్య అత్యంత కఠినమైన భౌగోళిక పరిస్థితులలో వారు సాధించిన వ్యవసాయ పురోగతి ప్రపంచ చరిత్రలోనే అపూర్వమైనది. 1. టెర్రస్ వ్యవసాయం (Andenes) - నిర్మాణాత్మక అద్భుతం

మచు పిచ్చు వ్యవసాయంలో అత్యంత ముఖ్యమైన భాగం 'టెర్రస్' లేదా మెట్ల వంటి పొలాలు. వీటి నిర్మాణం వెనుక శాస్త్రీయ దృక్పథం దాగి ఉంది: • నిర్మాణ శైలి: పర్వత వాలులను మెట్లుగా మలచి, గ్రానైట్ రాతి గోడలతో (Stone retaining walls) వాటిని పటిష్టం చేశారు. ఈ గోడలు పగటిపూట సూర్యరశ్మిని పీల్చుకుని, రాత్రివేళ ఆ వేడిని మొక్కలకు అందిస్తాయి, తద్వారా హిమపాతం (Frost) నుండి పంటలను కాపాడతాయి. • పొరల వ్యవస్థ: ప్రతి టెర్రస్ లోపల శాస్త్రీయంగా మూడు పొరలు ఉంటాయి: 1. అడుగు పొర: పెద్ద రాళ్లు, ఇవి పునాదిని బలంగా ఉంచుతాయి. 2. మధ్య పొర: చిన్న రాళ్లు మరియు కంకర, ఇది నీరు త్వరగా ఇంకిపోయేలా చేస్తుంది. 3. పై పొర: సారవంతమైన నల్ల మట్టి, దీనిని లోయ ప్రాంతాల నుండి మోసుకొచ్చి ఇక్కడ నింపేవారు. • ప్రయోజనం: నిటారుగా ఉండే వాలుల వల్ల మట్టి కోతకు (Soil erosion) గురికాకుండా ఉండటమే కాకుండా, కొండ చరియలు విరిగిపడకుండా ఇవి రక్షణ కల్పిస్తాయి. 2. సూక్ష్మ వాతావరణ నియంత్రణ (Micro-climates) పర్వతాల పైభాగంలో ఉష్ణోగ్రతలు తరచుగా మారుతూ ఉంటాయి. ఈ మెట్ల పొలాల వల్ల ఒక్కో ఎత్తు వద్ద ఒక్కో రకమైన వాతావరణం ఏర్పడుతుంది: • ఉష్ణోగ్రత వైవిధ్యం: పై మెట్టుకు, కింది మెట్టుకు మధ్య ఉష్ణోగ్రతలో దాదాపు 15°C వరకు తేడా ఉండే అవకాశం ఉంది. • పరిశోధనా కేంద్రంగా: చరిత్రకారులు కొందరు మచు పిచ్చును ఒక 'అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ స్టేషన్'గా భావిస్తారు. విభిన్న వాతావరణాల్లో పెరిగే పంటలను ఒకే చోట సాగు చేయడం ద్వారా వారు విత్తనాల అభివృద్ధిని సాధించారు. 3. అత్యాధునిక నీటి పారుదల మరియు డ్రైనేజీ

మచు పిచ్చు సంవత్సరానికి సుమారు 2000 మిమీ వర్షపాతం పొందుతుంది. ఇంత భారీ వర్షాన్ని తట్టుకోవడానికి వారు అద్భుతమైన వ్యవస్థను నిర్మించారు: • కాలువల వ్యవస్థ: పర్వత శిఖరాల నుండి వచ్చే సహజ నీటి ఊటలను (Springs) సేకరించి, రాతితో చెక్కిన 16 ఫౌంటైన్ల ద్వారా నివాస ప్రాంతాలకు మరియు పొలాలకు మళ్లించేవారు. • డ్రైనేజీ: నీరు నిల్వ ఉండి గోడలు పడిపోకుండా ఉండటానికి టెర్రస్ పొరల ద్వారా నీరు నేరుగా భూమిలోకి వెళ్లేలా చేశారు. మచు పిచ్చు నిర్మాణ వ్యయంలో 60% కంటే ఎక్కువ భాగం భూగర్భ డ్రైనేజీ వ్యవస్థకే ఖర్చయిందని అంచనా. 4. పంటల వైవిధ్యం మరియు ఆహార భద్రత ఇంకా ప్రజలు తమ జనాభా అవసరాలకు అనుగుణంగా వైవిధ్యభరితమైన పంటలను సాగు చేశారు: • మొక్కజొన్న (Maize): ఇది వారి ప్రధాన మరియు పవిత్రమైన ఆహారం. లోతట్టు వెచ్చని టెర్రస్లలో దీనిని పండించేవారు. • బంగాళదుంపలు (Potatoes): సుమారు 4000 రకాల బంగాళదుంపలను ఇంకా ప్రజలు అభివృద్ధి చేశారు. అత్యంత చలిని తట్టుకునే రకాలను ఎగువ ప్రాంతాల్లో సాగు చేశారు. • క్వినోవా (Quinoa) & చియా: అధిక ప్రోటీన్ కలిగిన ఈ ధాన్యాలు వారి శక్తికి మూలం. • కోకా (Coca): దీనిని ఔషధంగా మరియు ధార్మిక కార్యక్రమాల్లో వాడేవారు. 5. పర్యావరణ మరియు సామాజిక ప్రభావం • స్థిరత్వం (Sustainability): 500 సంవత్సరాల క్రితమే వారు ప్రకృతిని పాడుచేయకుండా, కొండలను సాగు భూములుగా మార్చారు. • సామాజిక నిర్మాణం: వ్యవసాయం అనేది అక్కడ ఒక సామూహిక బాధ్యత (Mita system). అందరూ కలిసి పని చేయడం వల్ల అతి తక్కువ సమయంలో భారీ నిర్మాణాలు సాధ్యమయ్యాయి. మచు పిచ్చు వ్యవసాయం అనేది కేవలం ఆహార ఉత్పత్తికి పరిమితం కాలేదు. అది వారి ఇంజనీరింగ్ తెలివితేటలకు, ఖగోళ శాస్త్ర పరిజ్ఞానానికి మరియు ప్రకృతి పట్ల ఉన్న గౌరవానికి చిహ్నం. ఆధునిక వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలకు కూడా వీరి పద్ధతులు నేటికీ స్ఫూర్తినిస్తున్నాయి.

మచు పిచ్చు వ్యవసాయం: ఒక అద్భుతమైన విశ్లేషణ మచు పిచ్చు అనేది కేవలం రాతి భవనాల సముదాయం మాత్రమే కాదు, అది ఆండీస్ పర్వతాల వాలుల్లో నిర్మించిన ఒక అద్భుతమైన వ్యవసాయ ప్రయోగశాల. సముద్ర మట్టానికి సుమారు 2,430 మీటర్ల ఎత్తులో, నిటారుగా ఉన్న కొండలపై వారు ఆహారాన్ని పండించిన విధానం నేటికీ శాస్త్రవేత్తలను ఆశ్చర్యపరుస్తుంది. 1. వ్యవసాయ టెర్రస్లు (Andenes) మచు పిచ్చులో అత్యంత ప్రముఖమైన అంశం దాని మెట్ల వంటి పొలాలు లేదా 'టెర్రస్లు'. ఇవి కేవలం సాగు భూమిని పెంచడానికే కాకుండా పలు రకాల ప్రయోజనాల కోసం నిర్మించబడ్డాయి. • నిర్మాణ కౌశలం: ప్రతి టెర్రస్ పొరలుగా నిర్మించబడింది. అడుగున పెద్ద రాళ్లు, దానిపై చిన్న కంకర, పైన ఇసుక మరియు చివరగా సారవంతమైన పైమట్టి (Topsoil) ఉండేవి. • ప్రయోజనం: ఈ నిర్మాణం వల్ల వర్షపు నీరు భూమిలోకి ఇంకిపోతుంది తప్ప, నేల కోతకు (Soil Erosion) గురికాదు. • మైక్రో క్లైమేట్: పగటిపూట సూర్యరశ్మిని గ్రహించే ఈ రాతి గోడలు రాత్రిపూట వేడిని విడుదల చేస్తాయి. దీనివల్ల గడ్డకట్టే చలిలో కూడా పంటలు దెబ్బతినవు. 2. నీటి పారుదల వ్యవస్థ (Irrigation System) ఇంకా ఇంజనీర్లు సహజ సిద్ధమైన నీటి ఊటల నుండి సుమారు 750 మీటర్ల పొడవైన కాలువను నిర్మించి, నగరం మొత్తానికి మరియు వ్యవసాయ క్షేత్రాలకు నీటిని సరఫరా చేసేవారు. • గురుత్వాకర్షణ పద్ధతి: విద్యుత్ లేదా యంత్రాలు లేని ఆ కాలంలో, కేవలం గురుత్వాకర్షణ శక్తిని ఉపయోగించి నీరు ప్రవహించేలా కాలువలను డిజైన్ చేశారు. • జలాశయాలు: అవసరమైన సమయంలో నీటిని నిల్వ చేసుకోవడానికి చిన్న చిన్న కుంటలు లేదా జలాశయాలను ఏర్పాటు చేశారు. 3. సాగు చేసిన పంటలు

పరిశోధనల ప్రకారం, మచు పిచ్చులో వైవిధ్యమైన పంటలను పండించేవారు: • మొక్కజొన్న (Maize): ఇది వారి ప్రధాన ఆహారం మరియు మతపరమైన ఆచారాలలో ముఖ్యమైనది. • బంగాళాదుంపలు (Potatoes): ఆండీస్ పర్వతాల వాతావరణానికి అనువైన వందలాది రకాల బంగాళాదుంపలను వారు పండించారు. • కోకా (Coca): శక్తి కోసం మరియు ఆచారాల కోసం కోకా ఆకులను సాగు చేసేవారు. • క్వినోవా (Quinoa): ప్రోటీన్లు సమృద్ధిగా ఉండే ఈ ధాన్యాన్ని కూడా వారు సాగు చేశారు. 4. నేల సారవంతం మరియు ఎరువులు నిటారుగా ఉన్న కొండలపై మట్టి కొట్టుకుపోకుండా ఉండటమే కాకుండా, దాన్ని సారవంతంగా ఉంచడానికి వారు ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకునేవారు. • లామా ఎరువు: లామా (Llama) మరియు ఆల్పాకా వంటి జంతువుల వ్యర్థాలను ఎరువుగా వాడేవారు. • గౌనో (Guano): సముద్ర పక్షుల రెట్టలను (Guano) తీర ప్రాంతాల నుండి తెప్పించి ఎరువుగా వాడేవారని కొన్ని ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. 5. ఆధునిక కాలానికి నేర్చుకోవాల్సిన పాఠాలు మచు పిచ్చు వ్యవసాయం మనకు నేర్పే ముఖ్యమైన పాఠం 'సుస్థిరత' (Sustainability). • పర్యావరణ సమతుల్యత: ప్రకృతిని నాశనం చేయకుండా, పర్వతాల ఆకృతికి అనుగుణంగా వ్యవసాయం చేయడం వారి ప్రత్యేకత. • విపత్తు నిర్వహణ: భారీ వర్షాలు కురిసినప్పుడు కొండచరియలు విరిగిపడకుండా ఈ టెర్రస్ వ్యవస్థ నగరాన్ని కాపాడింది.చెప్పాలంటే, మచు పిచ్చు వ్యవసాయం అనేది మానవ మేధస్సు మరియు ప్రకృతి మధ్య ఉన్న అన్యోన్యతకు ఒక గొప్ప ఉదాహరణ. మచు పిచ్చు నిర్మాణం: రాళ్ల రవాణా మరియు లామాల పాత్రపై విశ్లేషణ మచు పిచ్చు (Machu Picchu) సముద్ర మట్టానికి సుమారు 2,430 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న ఒక అద్భుతమైన ఇన్కా (Inca) నగరం. ఇంతటి భారీ రాళ్లను అంత ఎత్తుకు ఎలా తీసుకెళ్లారు అనే విషయంలో లామాల పాత్ర మరియు ఇన్కా ప్రజల సాంకేతిక నైపుణ్యం అత్యంత కీలకమైనవి. లామాల పాత్ర (The Role of Llamas)

ఇన్కా సామ్రాజ్యంలో గుర్రాలు లేదా ఎద్దులు వంటి జంతువులు లేవు. ఆ సమయంలో లామాలు (Llamas) మాత్రమే ఏకైక రవాణా జంతువులు. బరువు మోసే సామర్థ్యం: ఒక ఆరోగ్యకరమైన లామా సుమారు 25 నుండి 45 కిలోల బరువును మోయగలదు. అయితే, మచు పిచ్చు నిర్మాణంలో ఉపయోగించిన కొన్ని రాళ్లు టన్నుల బరువు ఉంటాయి. కాబట్టి, లామాలు నేరుగా భారీ రాళ్లను మోయలేదు. సరఫరా వ్యవస్థ: లామాలను ప్రధానంగా ఆహారం, చిన్న పరికరాలు, నీరు మరియు చిన్న సైజు నిర్మాణ రాళ్లను తరలించడానికి ఉపయోగించేవారు. వందలాది లామాల బిడారులు నిరంతరం కొండ పైకి వస్తువులను చేరవేసేవి. ఎరువు మరియు ఇంధనం: లామాల వ్యర్థాలను (Dung) వ్యవసాయానికి ఎరువుగా మరియు వంటకు ఇంధనంగా వాడేవారు, ఇది కార్మికులకు కొండపై మనుగడ సాగించడానికి తోడ్పడేది.

1. భారీ రాళ్ల తరలింపు (Moving Massive Stones) మచు పిచ్చులో ఉపయోగించిన అతిపెద్ద రాళ్లను లామాలు మోయలేవు. వీటిని తరలించడానికి ఇన్కా ఇంజనీర్లు వినూత్న పద్ధతులను పాటించారు: స్థానిక లభ్యత (In-situ Quarrying): మచు పిచ్చులోని చాలా రాళ్లు ఆ కొండపైనే ఉన్న సహజ సిద్ధమైన క్వారీ నుండి సేకరించబడ్డాయి. అంటే, రాళ్లను కింద నుండి పైకి కాకుండా, కొండ పైనే ఒక చోటు నుండి మరో చోటుకు జరిపారు. లాగడం మరియు నెట్టడం (Dragging and Pushing): వందలాది మంది కార్మికులు భారీ తాళ్లను ఉపయోగించి రాళ్లను లాగేవారు. రాళ్ల కింద నునుపైన లాగ్లు (Logs) లేదా గుండ్రటి రాళ్లను 'రోలర్లు'గా ఉపయోగించి ఘర్షణను తగ్గించేవారు. ర్యాంప్ల నిర్మాణం (Inclined Planes): కొండ వాలుగా ఉన్న చోట మట్టితో తాత్కాలిక ర్యాంప్లను నిర్మించేవారు. వీటి ద్వారా రాళ్లను నెమ్మదిగా పైకి చేర్చేవారు. ఆశ్చర్యపరిచే 'యాష్లర్' సాంకేతికత (Ashlar Masonry)

ఇన్కా ప్రజలు రాళ్లను ఎంత ఖచ్చితంగా చెక్కేవారంటే, రెండు రాళ్ల మధ్య కనీసం ఒక చిన్న కత్తిని కూడా చొప్పించలేనంత బిగుతుగా అవి అమరి ఉండేవి. లిపి లేదా చక్రం లేని ప్రగతి: చక్రం (Wheel) ఉపయోగించకుండానే వారు ఈ భారీ నిర్మాణాలను పూర్తి చేశారు. భూకంప నిరోధకత: రాళ్లను ఒకదానితో ఒకటి 'L' ఆకారంలో లేదా పజిల్లా అమర్చడం వల్ల, భూకంపం వచ్చినప్పుడు అవి కదిలి మళ్లీ యధాస్థానానికి చేరుకుంటాయి. అందుకే వందల ఏళ్ల తర్వాత కూడా మచు పిచ్చు చెక్కుచెదరకుండా ఉంది.

4. ముగింపు మచు పిచ్చు నిర్మాణంలో లామాలు 'కార్మికుల సహకారులు'గా ఆహార, వస్తు రవాణాలో కీలక పాత్ర పోషించగా, భారీ రాళ్ల తరలింపులో మానవ శ్రమ మరియు అద్భుతమైన ఇంజనీరింగ్ సూత్రాలు పనిచేశాయి. ఈ రెండింటి కలయికే మచు పిచ్చును ప్రపంచ అద్భుతాల్లో ఒకటిగా నిలిపింది. ముఖ్య గమనిక: ఇన్కా సంస్కృతిలో వ్రాతపూర్వక ఆధారాలు లేనందున, పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు జరిపిన పరిశోధనల ఆధారంగానే ఈ విశ్లేషణ రూపొందించబడింది. రచన: వల్లూరు దాలినాయుడు(మురళి) చరవాణి: 9440344601 బొద్దూరు విజయనగరం జిల్లా