నిజమైన భక్తి ఒకప్పుడు రాఘవపురం అనే పట్టణంలో శ్రీమన్నారాయణుడి ఆలయానికి నారాయణమూర్తి అనే వ్యక్తి ప్రధాన అర్చకుడిగా ఉండేవాడు. భక్తులు సమర్పించే కానుకలు, పూజల ద్వారా అతని జీవితం చాలా విలాసవంతంగా గడిచిపోయేది. అయితే, రోజూ ఆలయానికి వచ్చే వినయ్ అనే యువకుడిని చూస్తే అతడికి చాలా చిరాకుగా ఉండేది. వినయ్ రోజూ ఆలయానికి వస్తాడు, విష్ణుమూర్తికి నమస్కరిస్తాడు, కానీ ఒక్క పైసా కూడా దక్షిణగా గానీ, పండు కానీ, పువ్వు కానీ దేవుడికి సమర్పించడు. కానీ ఆలయం వెలుపల కూర్చున్న వృద్ధులు, పేదవారికి మాత్రం చిల్లర డబ్బులు ఇచ్చి, చిన్న తినుబండారాలు ఇచ్చి వెళ్ళిపోయేవాడు. ఒక రోజు వినయ్ ఆలయానికి వచ్చేసరికి ఆలస్యం అయింది. అప్పటికే నారాయణమూర్తి గర్భగుడి తలుపులు మూసివేస్తున్నాడు. "అయ్యా, పూజారిగారూ! ఒక్క నిమిషం ఆగండి. స్వామికి దండం పెట్టుకుని వెళ్ళిపోతాను," అన్నాడు వినయ్. నారాయణమూర్తి లోపల దాచుకున్న అసహనాన్ని బయటపెట్టి, "చాలు నీ భక్తి! దేవుడికి తృణమో పణమో సమర్పించకుండా, నిత్యం ఉత్తుత్తి దండాలు పెట్టడానికి ఎందుకొస్తావు?" అని హేళన చేశాడు. వినయ్ ప్రశాంతంగా, "భగవంతుడే మనకు అన్నీ ఇచ్చేవాడు కదా. నేనాయనకు ఏదో ఇవ్వడం దేనికి?" అని అడిగాడు. "ఓహో! చాలా గొప్ప వేదాంతం చెప్పావు! మరి భగవంతుడు సర్వాంతర్యామి అని నీకు తెలుసు కదా, ఇక్కడ ఈ ఆలయంలోనే ఎందుకు దండం పెట్టుకోవాలి?" అని వెటకారం చేశాడు నారాయణమూర్తి. "అందుకు కారణం నా బాధ్యత మరియు నిజాయితీ," అన్నాడు వినయ్. "దేవుడికి ఏమీ ఇవ్వకపోవడంలో నీ బాధ్యత, నిజాయితీ ఎలా వచ్చాయి? కాస్త వివరంగా చెప్పగలవా?" అని నారాయణమూర్తి ప్రశ్నించాడు. "మా అమ్మగారు అనారోగ్యంతో ఉన్నారు, నాన్నగారు చాలా వృద్ధులు. వారికి దేవాలయాన్ని సందర్శించి స్వామికి నమస్కరించాలనే కోరిక. అందుకే నేను వారికి ప్రతినిధిగా ఇక్కడికి వస్తున్నాను. నాకు చేతినిండా పని ఉంటుంది. గుడికి వెళ్ళకుండా ఇంకేదైనా పని చూసుకోవచ్చు. కానీ వారికి 'వెళ్ళాను' అని అబద్ధం చెప్పడం ఇష్టం లేక, తప్పక ఇక్కడికి వచ్చి దండం పెట్టి వెళ్తున్నాను. ఇది నా నిజాయితీ," అని చెప్పాడు వినయ్. "అయితే దేవుడికి దణ్ణం పెడితే సరిపోతుందా? కనీసం దక్షిణ ఇవ్వొద్దా?" అని పట్టుబట్టాడు నారాయణమూర్తి. "మా తల్లిదండ్రులు నన్ను దక్షిణ ఇవ్వమని చెప్పలేదు. అందుకే ఇవ్వడం లేదు. పైగా, నా సంపాదన చాలా పరిమితం. ఆ పరిమితమైన డబ్బుతో నేను శిలా విగ్రహానికి ఇవ్వడం కంటే, ఆకలితో ఉన్న వారికి ఇవ్వడం మేలు అని నమ్ముతాను. అదే నా మానవ ధర్మం," అన్నాడు వినయ్. "మరి నీకు ఆ పేదవారిలోనే దేవుడు కనిపిస్తే, వారి సేవ చేసి, వారికే దండం పెట్టుకోవచ్చు కదా, ఎందుకిక్కడ విగ్రహానికి నమస్కరించడం?" అని నారాయణమూర్తి ప్రశ్నించాడు. "నేను వారిని దేవుళ్లుగా చూడను. వారి సేవనే దైవపూజగా భావిస్తాను. అందుకే వారికి దండం పెట్టను. ఎందుకంటే, సహాయం కోసం చేయి చాచిన ఎవరైనా దండానికి అర్హులు కారు, వారికి సహాయం అందించే బాధ్యత మాత్రమే మనకు ఉంది," అని వినయ్ వెంటనే సమాధానం ఇచ్చాడు. వినయ్ మాటలకు నారాయణమూర్తి ఆశ్చర్యపోయాడు. దక్షిణ గురించి అడిగితే తన గురించే కూడా అలాగే అంటాడని భయపడి, వినయ్ను స్వామికి దండం పెట్టుకోనిచ్చి తలుపులు మూశాడు. వినయ్ వెళ్ళిపోతూ ఉండగా, నారాయణమూర్తి, "వినయ్! నీకు ఆలయంలోని దేవుడి మీద నమ్మకం లేదు, తల్లిదండ్రుల కోరిక మేరకే ఇక్కడికి వస్తున్నావు. నీకు పేదవారిలోనే సేవ కనిపిస్తుంది, కానీ వారిని దేవుళ్లుగా చూడవు. అసలు నీ కంటికి కనిపించే దేవుడు ఎవరయ్యా?" అని అడిగాడు. వినయ్ వెనక్కి తిరిగి, "సమస్త సృష్టికి జన్మనిచ్చాడని మనం కనిపించని దేవుడిని పూజిస్తున్నాం. అదేవిధంగా, నాకు జన్మనిచ్చిన, నాకు జీవితాన్ని ఇచ్చిన మా తల్లిదండ్రులే నా కంటికి కనిపించే దేవుళ్ళు," అన్నాడు. " రేపు నీకు పెళ్లై, పిల్లలు పుడితే, నువ్వు కూడా తండ్రి అవుతావు. తల్లిదండ్రులు అంటే మనలాంటి మనుషులే కదా! వారు దేవుళ్లు ఎలా అవుతారు?" అని సందేహం వెలిబుచ్చాడు నారాయణమూర్తి. వినయ్ నిట్టూర్చి, "నీకు అర్థం కాదని తెలుసు. కనిపించని దేవుడికి నిత్య పూజలు చేసే నువ్వు, కనిపించే దేవుళ్లు అయిన నీ సొంత తల్లిదండ్రులను వదిలేసి, వారిని వృద్ధాశ్రమంలో చేర్పించావంటే, నీకు దైవత్వం గురించి ఏమీ తెలియదనే కదా అర్థం? నా దారి నాది, నీ దారి నీది," అని ముందుకు కదిలాడు. ఆ మాటలు విన్న నారాయణమూర్తికి గుండె తరుక్కుపోయింది. తను ఎంత పెద్ద పాపాత్ముడినో అర్థమైంది. అతడు పరుగెత్తుకెళ్లి వినయ్ కాళ్ళు పట్టుకుని, "వినయ్, నేను పూజారిని కాదు. నేను పాపాత్ముణ్ణి. తల్లిదండ్రులకు సేవ చేసుకుంటున్న నీవే నిజమైన పూజారివి. నీకు జ్ఞానం కలిగించాలని ఆ నారాయణుడే నిన్ను నా దగ్గరకు పంపి ఉంటాడు. పద, నన్ను మీ ఇంటికి తీసుకువెళ్ళు! నా తల్లిదండ్రులను తిరిగి నా ఇంటికి తీసుకువెళ్లి, నీ అడుగు జాడల్లో నడుస్తాను," అన్నాడు. ఆ రోజు నుంచి వినయ్, నారాయణమూర్తికి దక్షిణ వేయడం ప్రారంభించాడు. "ఇది దేనికి?" అని అడిగితే, వినయ్ నవ్వుతూ, "కనిపించే దేవుళ్లను సేవించుకునే వారికి అంతో ఇంతో సాయపడడమే అసలు సిసలు దైవభక్తి," అని అన్నాడు.