అద్దె ఇల్లు రహస్యం లలితానగరంలో ధర్మయ్య అనే ధనవంతుడు, గొప్ప దాత ఉండేవాడు. ఆయన దయగల హృదయం గురించి చుట్టుపక్కల గ్రామాలలో కూడా చర్చించుకునేవారు. బీదరికం నుండి పైకి వచ్చి, కష్టాలు అనుభవించినవాడు కాబట్టి, ఆకలి, ఆపద అంటే ధర్మయ్యకు చాలా బాధ. ఆయన తన కష్టార్జితంతో పాలు-పెరుగు, తోటలు-పొలాలతో పాటు, అందమైన బంగళా కూడా నిర్మించుకున్నాడు. ఆయనకు చైతన్య, కార్తీక్, వికాస్ అనే ముగ్గురు కుమారులు. వారంతా తండ్రి అడుగుజాడల్లో నడుస్తూ, వేర్వేరు వ్యాపారాలలో రాణిస్తున్నారు. వయసు పెరుగుతున్న కొద్దీ, ధర్మయ్యకు ఆస్తిని పిల్లలకు పంచి, తన బాధ్యత తీర్చుకోవాలనే కోరిక పెరిగింది. ఒకనాడు ధర్మయ్య తన చిన్ననాటి ఆప్తమిత్రుడు బుద్ధిసాగర్ను పిలిచి తన మనసులోని మాట చెప్పాడు. ఇద్దరూ చర్చించుకుని, వ్యాపారాలు, ఆస్తులు, నగదును ముగ్గురికీ సమానంగా పంచాలని నిర్ణయించారు. అయితే, తన బంగళా (ఇల్లు) విషయంలో మాత్రం ధర్మయ్యకు వేరే ఆలోచన ఉంది. ధర్మయ్య ఆశయం: "నా బంగళా కేవలం నివాస స్థలం కాదు. ఇక్కడ నేను నిత్యం ఆపదలో ఉన్నవారికి, విద్యార్థులకు ఆశ్రయం ఇచ్చాను. నేను లేకపోయినా, ఈ ఇల్లు పదిమందికి అద్దె లేకుండా ఆశ్రయం ఇవ్వాలన్నది నా ఆశయం. ఈ బంగళాపై ఉన్న మమకారం వదులుకుని, ఈ పరోపకార బాధ్యతను నిస్వార్థంగా స్వీకరించడానికి ఎవరు ఒప్పుకుంటే, వారికే ఈ ఇల్లు సొంతం అవుతుంది." ఈ నిర్ణయం అన్నదమ్ముల మధ్య విభేదాలకు దారి తీయవచ్చని బుద్ధిసాగర్ హెచ్చరించినా, ధర్మయ్య తన నిర్ణయాన్ని మార్చుకోలేదు. తన ఆశయాన్ని నెరవేర్చే నిస్వార్థపరుడిని ఎంచుకునే బాధ్యతను బుద్ధిసాగర్కు అప్పగించాడు. 💰 బుద్ధిసాగర్ పరీక్ష: నకిలీ అప్పు కష్టాలు బుద్ధిసాగర్ మూడు రోజులు తీవ్రంగా ఆలోచించి, ధర్మయ్యకు తెలియజేసి, తన పరీక్షను ప్రారంభించాడు. చైతన్య (పెద్ద కొడుకు): బుద్ధిసాగర్ మొదట చైతన్యను పిలిచి, ఆప్యాయంగా పలకరించాడు. "నాయనా, నువ్వు నా కొడుకు లాంటి వాడివి. ఈ మధ్య నేను ఒక పెట్టుబడి కోసం భారీగా అప్పు చేశాను. అయితే, ఆ వ్యాపారం దెబ్బతింది. అత్యవసరంగా ఒక లక్ష రూపాయలు అప్పు తీర్చకపోతే నా పరువు పోతుంది. నీ తండ్రికి విషయం చెప్పాలని లేదు. నువ్వు సహాయం చేస్తే చాలా ఉపకారం," అని అడిగాడు. ఆ మాట వినగానే చైతన్య ముఖం చిట్లించుకున్నాడు. "మామయ్య, ఈ మధ్య వ్యాపారంలో నాకు చాలా నష్టాలు వచ్చాయి. ఇప్పుడు లక్ష రూపాయలు ఇస్తే, నా వ్యాపారం దెబ్బతింటుంది. తండ్రిగారి ఆస్తి పంపకం అయితే నేను మీకు సహాయం చేస్తాను. ఈలోగా మీరు వేరే ఎవరినైనా అడగండి," అని చెప్పి, కనీసం సానుభూతి కూడా చూపకుండా వెళ్ళిపోయాడు. కార్తీక్ (రెండవ కొడుకు): ఆ తరువాత బుద్ధిసాగర్ కార్తీక్ను పిలిచి, చైతన్యతో చెప్పిన విధంగానే తన నకిలీ అప్పు కష్టం గురించి చెప్పాడు. కార్తీక్ కళ్ళు చెమర్చాయి. "మామయ్య, మీరు మా నాన్నగారికి ఆప్తమిత్రులు, మాకు పెద్దవారు. మీ కష్టం నా కష్టం. లక్ష రూపాయలు చాలా చిన్న మొత్తం. అయితే, నా దగ్గర ప్రస్తుతం యాభై వేలు మాత్రమే సిద్ధంగా ఉన్నాయి. మిగతా యాభై వేలు మా అన్నయ్య చైతన్య దగ్గర లేదంటే, మా తమ్ముడు వికాస్ దగ్గర తీసుకుని మీకు ఇప్పుడే ఇప్పిస్తాను. మీరు నిశ్చింతగా ఉండండి, మీ పరువు పోనివ్వను," అన్నాడు. అతని నిస్వార్థ హృదయం, పరుల క్షేమాన్ని కోరే గుణం చూసి బుద్ధిసాగర్ సంతోషపడ్డాడు. వికాస్ (చిన్న కొడుకు): ఇక మూడోవాడైన వికాస్ను పిలిచి అదే విధంగా అడిగాడు. వికాస్ వెంటనే స్పందిస్తూ, "మీరు అడగడమేంటి మామయ్య? నా కోసం నా కుటుంబం కోసం ఎంతైనా ఖర్చు పెడతాను. లక్ష రూపాయలు పెద్ద విషయమే కాదు. నా అత్తమామల ఇంట్లో బంగారు ఆభరణాలు ఉన్నాయి. నేను వెళ్లి తీసుకొచ్చి, ఈ అప్పును నేనే తీరుస్తాను. నా భార్య తరఫున సహాయం చేయడంలో నాకు ఎంతో సంతోషంగా ఉంది," అన్నాడు. 🤝 నిర్ణయం: రెండు రోజుల తర్వాత బుద్ధిసాగర్ ధర్మయ్యను కలిసి, జరిగింది వివరించి తన నిర్ణయాన్ని చెప్పాడు. చైతన్య: పూర్తిగా స్వార్థపూరిత మనస్తత్వం కలవాడు. ఇతరుల కష్టం గురించి పట్టించుకోడు. వికాస్: ఇతరులకు సహాయం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నా, ఆ సహాయాన్ని తన సొంత కుటుంబం (భార్య తరపు వారు) నుంచే అందించాలని ఆలోచించాడు. ఇతని దయ కేవలం తన పరిధికి మాత్రమే పరిమితం. కార్తీక్: తన వద్ద ఉన్నంత ఇచ్చి, అన్నదమ్ములందరినీ కలుపుకుని, ఆపదలో ఉన్న పరులకు సహాయం చేయాలని ఆలోచించాడు. తనతో పాటు పరుల క్షేమం గురించి ఆలోచించే విశాల దృక్పథం ఇతనికి ఉంది. "ధర్మయ్యా, పదిమందికి ఆశ్రయం ఇచ్చే నీ దాతృత్వ సంప్రదాయం కొనసాగాలంటే, కార్తీకే సరైన వారసుడు. అతను అన్నదమ్ములను కలుపుకుని, పరులకు సహాయం చేస్తాడు. నిజానికి నేనడిగింది అప్పు కాదు, అది వారి నిస్వార్థ గుణాన్ని పరీక్షించడానికి వేసిన నాటకం," అని బుద్ధిసాగర్ నవ్వుతూ చెప్పాడు. ధర్మయ్య చాలా సంతోషించి, తన మిత్రుడికి కృతజ్ఞతలు చెప్పాడు. ఆ తరువాత ధర్మయ్య తన వ్యాపారాలను కుమారులకు ఇచ్చి, మిగిలిన ఆస్తిని చైతన్యకు, వికాస్కు సమంగా పంచాడు. బంగళా (ఇల్లు), దానికి సంబంధించిన పరోపకార బాధ్యతను కార్తీక్కు అప్పగించాడు. కార్తీక్ తండ్రి ఆశయాలకు అనుగుణంగా నడుచుకుని, ఆ ఇంటి పరువు, దాతృత్వ గుణాన్ని నిలబెట్టాడు.