చిట్టి సూర్యుడి సాహసం అనగనగా **కమలపురం** అనే గ్రామంలో **శాంతమ్మ** అనే నిరుపేద తల్లి ఉండేదట. ఆమెకు ఎక్కడలేని బలం, ధైర్యం గల **ఏడుగురు కొడుకులు, మరియు కోమలత్వం కలిగిన ఒక కూతురు కమల** ఉండేవారు. ఒక రోజు శాంతమ్మకు ఒంట్లో బాగోపోతే, కమలను **పసుపు కొమ్ములు** కోసుకురమ్మని కొండ అంచుకు పంపిందట. ఆ కొండ కోనల్లో నివసించే **నల్ల చిరుత** (కథలో ఎలుగుబంటి పాత్రకు సమానం) ఆమెను ఎత్తుకు పోయిందట. ఆ విషయం తెలిసి శాంతమ్మ తన కొడుకులకు చెబితే, వారు **ఏడు సంపెంగ మొక్కలు** నాటి, "ఇవిగాని వాడిపోతే మాకు ఆపద వచ్చినట్లు. ఈ మొక్కలు పచ్చగా ఉంటే, చెల్లిని క్షేమంగా తీసుకువస్తామని" ఒట్టు పెట్టుకుని, నల్ల చిరుత జాడ కనుగొనేందుకు బయలుదేరారు. ### 🥇 వీరుల పందెం దారిలో ఒక **రాగిపాత్రల** బండి కనిపించింది. బండి అతను "మీరెక్కడికి వెలుతున్నారు" అని అడిగితే "మేము నల్ల చిరుతను చంపడానికి వెలుతున్నాం" అన్నారు. "మీరు అంతటి వీరులైతే, నేను **వెండి పళ్ళెం** తయారు చేసి వచ్చేలోగా ఈ బండెడు రాగిపాత్రలను మీరు **ఒక్క దెబ్బతో ముక్కలు** చేయాలి" అని చెప్పి బండి అతను వెళ్ళాడు. అతను తిరిగి వచ్చేసరికి వారు ఒక్క పాత్రను కూడా వంచలేకపోయారు. "ఓరెళ్ళర్రా! చిరుతను చంపుతారట? **పాత గొడ్డలికి పదునెక్కువట**," అని నవ్వుకుని తన దారిని తాను పోయాడట. అలా కొంత దూరం వెళ్ళేసరికి ఒక **ఉప్పు బస్తాల** బండి ఎదురైందట. చిరుతను చంపి చెల్లెల్ని విడిపిస్తామని అన్నదమ్ములు చెప్పగా, బండి అతను "అంతపాటి వీరులైతే నేను **రాత్రి భోజనం చేసి వచ్చేసరికి** ఈ బండెడు ఉప్పును మీరు **ఒక్క గుక్కలో** తినేస్తే ఒప్పుకుంటాను," అని చెప్పి వెళ్ళాడు. అతను తిరిగి వచ్చేసరికి వీరు ఉప్పును కనీసం నోట్లో కూడా పెట్టుకోలేకపోయారు. "**చేతగాని దద్దమ్మలు, గాలికి తేలిపోయారట**," అంటూ తన దారిని పోయాడట బండివాడు. ఇంకాస్తా దూరం వెళ్ళేసరికి ఒక **పుల్లల కట్టల** బండి కనిపించిదట. "ఓరయ్యల్లారా, ఇటు వెళ్తే మిమ్మల్ని చిరుత నంచుకుంతాది," అన్నాడు బండివాడు. అప్పుడు వీరు "ఓహో! ఆ చిరుతను వెతుక్కుంటూ మేము వెళ్తున్నాం," అన్నారు. "అయితే నేను **మూడు వీధులు తిరిగి వచ్చేసరికి** ఈ బండెడు పుల్లల కట్టలను మీరు **ఒక్క చేత్తో విరిచియ్యాల**," అని వెళ్ళాడు. వాడు తిరిగి వచ్చేసరికి ఒక్క కట్ట కూడా విరచలేకపోయారు. "ఓరె! **ఉడతలు కొండలను ఎగబాకలేవు**," అంటూ వెళ్ళిపోయాడు. ### 🐅 చిరుత పందెం అలా వెళ్తుంటే దారిలో ఒక **నీటి బురద మడుగు (ఊబి)** ఉన్నదట. ఆ ఊబిలో ఒక **పంటల బండి** దిగబడిపోయిందట. ఎవరెంత ప్రయత్నం చేసినా ఒడ్డుకు లాగలేకపోయారు. వీళ్ళు ఆ అందరినీ పక్కకెళ్లమని అరకెత్తినారట. అంతే! బండి ఇంకాస్తా దిగబడిపోయింది. "కొండ చిలువకు మందేస్తే, ఉన్న తోక ఊడిపోయిందట," అని నవ్వుకుని, సిగ్గుపడిపోయి, చిరుత **ఒండ (గుహ)** వైపుగా వెళ్ళిపోయారు. అక్కడ గుహ ముందు ఒక పెద్ద **బండరాయి**. ఆ రాయిమీద **పప్పులనూ, పొట్టునూ** ఎండబెట్టిందట చిరుత. వీరిని చూసి "మీరు మా బావల్లా ఉన్నారు, ఎందుకొచ్చారు?" అని అడిగితే "నిన్ను చంపి మా చెల్లిని తీసుకు వెళ్ళడానికి" అన్నారు వారు. "అలాగే చంపుదురు గాని, నేను ఏటికెళ్ళి **స్నానం పోసుకొని వచ్చేలోగా** ఈ పప్పును మళ్లీ పప్పుగా, పొట్టును మళ్లీ పొట్టుగా **వేరుచేసియ్యాల**," లేకపోతే మిమ్మల్ని మింగేస్తానని బెదిరించి, పప్పునూ, పొట్టునూ కలిపేసి వెళ్ళిపోయింది. తిరిగొచ్చేసరికి వారు **ఒక్క పిడికెడు గింజలు** కూడా విడదీయలేకపోయారు. పందెం ప్రకారం ఒక **నల్లతాటితో** వారిని కట్టివేసి "ఈ రోజు అమావాస్య, నేను మాంసం తినను. రేపు తింటానని చెప్పి" ఏటికి వెళ్ళిపోయింది. ### ✨ చిట్టి సూర్యుడి జననం శాంతమ్మ ఇంటి ముందు ఉన్న సంపెంగ మొక్కలు వాడిపోయాయి. "ఓరి దేవుడో, నా కొడుకులు ఏ ఆపదలో ఇరుక్కున్నారో" అంటూ దొర్లి దొర్లి ఏడుస్తుండట. ఆ దారిన **పార్వతీ పరమేశ్వరులు** వెళ్ళిపోతూ మారువేషాల్లో అక్కడికి వచ్చి, "నీ కొడుకులూ, కూతురూ క్షేమంగానే ఉన్నారు," అని చెప్పి, ఒక **పసుపు కొమ్ము** ఇచ్చి "దీన్ని పాలతో తింటే నీకు **సూర్య కాంతి లాంటి** కొడుకు పుడతాడు. వాడు అందరిని విడిపించుకొస్తాడు" అని చెప్పి అదృశ్యం అయిపోయారు. ఈ కాలపోలికి తొమ్మిది నెలలు, ఆ కాలపోలికి తొమ్మిది ఘడియలు అనకుండా ఒక కొడుకు పుట్టాడు. అతనికి **చిట్టి సూర్యుడు** అని పేరు పెట్టింది. పుట్టిపుట్టగానే **కుండ నిండా పాలు** తాగేశాడట. "అమ్మా, నేనొక్కడ్నేనా నాతోడ ఇంకెవరైనా ఉన్నారా?" అని అడిగితే జరిగినదంతా చెప్పింది శాంతమ్మ. ఒక పెద్ద **నల్లటి లోహపు కత్తి** పట్టుకొని బయలుదేరాడు. ### 🌟 చిట్టి సూర్యుడి విజయాలు చిట్టి సూర్యుడికీ రాగిపాత్రల బండీ, ఉప్పు బండీ, పుల్లల కట్టల బండీ కనబడ్డాయట. ఆ బండి నాయుళ్లు తిరిగి వచ్చేసరికి అవన్నీ **ఒక్క దెబ్బతో ముక్కలు, ఒక్క గుక్కతో నమిలి, ఒక్క చేత్తో విరిచి** పందెం నెగ్గాడట. తోవలో ఊబి దగ్గర ఆగి అక్కడున్న జనాన్ని చిరుత జాడ గురించి అడిగితే "దాని ఊసు నీకెందుకు? భూమికి బుక్కడు లేవు," అన్నారు. అప్పుడు చిట్టి సూర్యుడు "నేను మా అక్కను, మా అన్నల్ని చిరుతనుంచి విడిపించడానికి వెళ్తున్నాను," అన్నాడు. "నువ్వుగాని ఈ బండిని **ఒక్క తోపుతో** ఎగ్గొట్టిస్తే, అంతపనోడివేనని ఒప్పుకుంటాం," అన్నారు వారు. ఒక **పదునైన ఇనుప కడ్డీ** తీసుకొని, బండి చక్రం మధ్యన దిగ్గొట్టి, ఒక్క దెబ్బ కొట్టాడట. అంతే, ఆ బాధకు ఒక్కసారి ఎద్దులు ముందుకురికినాయి. బండి ఎగబడిపోయింది. "వీరాధి వీరుడు, శూరాధి శూరుడని పొగిడి, **చిన్న రాయికే వేడి ఎక్కువ**" అంటూ "చిరుతను జయించి విజయుడవై తిరిగిరా" అని దీవించి పంపారు. దారిలో ఒక **ఏరు**. ఆ ఏటింట **చిన్న కందిరీగలు** కొట్టుకుపోతున్నాయి. ఆ కందిరీగలను ఒడ్డుకు తీసి కాపాడాడు చిట్టి సూర్యుడు. అప్పుడా కందిరీగలు "ఎప్పుడైనా మా అవసరమొస్తే అప్పుడు మమ్మల్ని తలుచుకో, మేము వచ్చి సాయం చేస్తాము," అని చెప్పాయి. చిట్టి సూర్యుడు చిరుత గుహ చేరుకొని చిరుతతో "మా అన్నల్ని, అక్కను ఎక్కడ దాచావో చెప్పు? మర్యాదగా వాళ్ళని అప్పగించావా సరే, లేకపోతే నిన్ను చంపేస్తాను," అని కత్తి ఎక్కుపెట్టాడు. "సర్లే గాని, నేను ఏటికెళ్ళి స్నానం పోసుకొని వచ్చీసరికి ఈ పప్పులూ, పొట్టులూ వేరుచేసీయాల. అలా చేస్తే నన్ను చంపి మీవాళ్ళని తీసుకుపోదువు గాని, లేకపోతే నిన్ను మింగేస్తాను," అంది. "పందెం అంటే పందెం!" అని ఏటికి వెళ్ళిపోయింది. అప్పుడు కందిరీగలు గుర్తుకొచ్చాయి. వెంటనే తలచుకోగా **ప్రతి గింజకు ఒక్కొక్క కందిరీగ** వచ్చి అన్నింటినీ వేరుచేశాయి. కొంతసేపటికి చిరుత వచ్చి చూసి, పందెంలో ఓడిపోయినట్లు ఒప్పుకొని లొంగిపోయింది. అన్నలనీ, అక్కను విడిపించి చిరుతతో "**ఇకనైనా బుద్ధిగా బతుకు**," అని చెప్పి ఇంటికి తీసుకుపోయి అందరూ హాయిగా ఉన్నారట.