ధర్మపథం - దట్టమైన అడవులు, గలగల పారే నదుల మధ్య వెలిసిన సువర్ణపురి అనే అద్భుతమైన రాజ్యాన్ని విక్రమ సేనుడు అనే రాజు పాలిస్తుండేవాడు. ఆ రాజ్యం ఒకప్పుడు పాడిపంటలతో, సిరిసంపదలతో తులతూగేది. విక్రమ సేనుడు స్వతహాగా గొప్ప వీరుడు, పరాక్రమవంతుడు. అయితే, కాలక్రమేణా అతడు తన బాధ్యతలను మరిచి విలాసాలకు, సుఖభోగాలకు బానిసయ్యాడు. అంతఃపుర వినోదాలకే పరిమితమై, ప్రజల ఆకలి కేకలను, రైతుల బాధలను పట్టించుకోవడం పూర్తిగా మానేశాడు. రాజ్యంలో అవినీతి పెరిగిపోయింది, సామాన్యుడి బతుకు భారమైపోయింది. అదే రాజ్యంలో, నగర శివార్లలో వశిష్ఠుడు అనే పరమ శాంతమూర్తి, గొప్ప శిల్పి నివసించేవాడు. వశిష్ఠుడి చేతుల్లో ప్రాణం పోసుకునే రాతి విగ్రహాలు చూస్తుంటే, అవి ఇప్పుడే మాట్లాడతాయేమో అన్నట్టుగా జీవం ఉట్టిపడేవి. ఆయన కళా నైపుణ్యం దేశదేశాలకూ పాకింది. ఆయనకు ఆదిత్య, వరుణ్ అనే ఇద్దరు కుమారులు ఉండేవారు. ఆదిత్య చిన్నప్పటి నుంచీ గంభీరమైన స్వభావం కలవాడు, అన్యాయం ఎక్కడ జరిగినా సహించలేకపోయేవాడు. తమ్ముడు వరుణ్ మాత్రం చాలా ప్రశాంతంగా, విజ్ఞతతో ఆలోచించేవాడు. వీరిద్దరిని వశిష్ఠుడు వేదమిత్ర అనే గొప్ప గురువు వద్దకు పంపాడు. వేదమిత్రుడు కేవలం శాస్త్రాలే కాకుండా, యుద్ధ విద్యలు, లలిత కళలు, మరియు ధర్మశాస్త్రాలలో అపర ప్రజ్ఞాశాలి. ఆదిత్య గురువు వద్ద విలువిద్యలోనూ, కత్తి సాములోనూ అజేయుడిగా ఎదిగాడు. వరుణ్ సంగీతం, శిల్పకళతో పాటు రాజనీతి శాస్త్రంలో లోతైన జ్ఞానాన్ని సంపాదించాడు. రాజ్యంలోని పరిస్థితులు తండ్రిని బాధిస్తుంటే, వారు తమ విద్యలతో ప్రజలకు మేలు చేయాలని కలలు కనేవారు. కానీ విధి మరోలా తలచింది. విక్రమ సేనుడి విలాసాలకు ధనం కావాల్సి రావడంతో, పన్నుల భారం వశిష్ఠుడి ఇంటి గడపను కూడా తట్టింది. అది వారి జీవితాలను మలుపు తిప్పే ఒక పెను తుఫానుకు దారితీసింది. సువర్ణపురి రాజ్యంలో కరువు ఛాయలు అలుముకున్నాయి. ఆకాశం మేఘావృతమై ఉన్నా చినుకు రాలడం లేదు. చెరువులు అడుగంటాయి, పొలాలు బీడువారాయి. ప్రజలు తినడానికి తిండి లేక అల్లాడుతుంటే, విక్రమ సేనుడు తన విలాసాల కోసం పన్నుల వసూళ్లను ముమ్మరం చేశాడు. ఒక దురదృష్టకరమైన ఉదయం, రాజాజ్ఞ మేరకు కరుడుగట్టిన సేనాపతులు వశిష్ఠుడి ఇంటి ముందుకు వచ్చారు. ఆ సమయంలో ఆదిత్య, వరుణ్ తమ గురువు ఆశ్రమంలో ఉన్నారు. "వశిష్ఠా! ఈ సంవత్సరపు శిల్పకళా పన్ను, నివాస పన్ను, మరియు వృత్తి పన్ను కలిపి పది బంగారు నాణాలు వెంటనే చెల్లించు. లేదంటే ఈ ఇంటిని, నువ్వు ప్రాణప్రదంగా చెక్కిన శిల్పాలను రాజకోశాగారానికి తరలిస్తాం" అని గర్జించాడు సైన్యాధికారి. వశిష్ఠుడు తన వణుకుతున్న చేతులతో వారి కాళ్ళపై పడి వేడుకున్నాడు. "అయ్యా! తినడానికి గింజలు కూడా లేవు, ఈ కరువు కాలంలో అంతధనం నేనెక్కడి నుండి తీసుకురాగలను? దయచేసి కనికరించండి, వానలు పడగానే నేను అహోరాత్రులు శ్రమించి పన్ను చెల్లిస్తాను" అని మొరపెట్టుకున్నాడు. కానీ ఆ క్రూరుల మనసు కరగలేదు. "రాజు ఆజ్ఞ అతిక్రమిస్తావా?" అంటూ అతడిని బలంగా నెట్టివేశారు. వశిష్ఠుడు పక్కనే ఉన్న ఒక రాతి విగ్రహం అంచుకు తల తగిలి కుప్పకూలిపోయాడు. రక్తం ధారలుగా కారుతుంటే, ఆ నిస్సహాయ స్థితిలో ఆయన ప్రాణాలు విడిచాడు. భటులు భయం భయంగా అక్కడి నుండి పారిపోయారు. విషయం తెలిసి పరుగు పరుగున వచ్చిన ఆదిత్య, వరుణ్ తన తండ్రి నిర్జీవ దేహాన్ని చూసి హతాశులయ్యారు. ఆదిత్య కళ్ళలో దుఃఖం కాస్తా తీవ్రమైన కోపంగా మారింది. "ప్రజలను కన్నబిడ్డల్లా చూడాల్సిన రాజే మా తండ్రి మరణానికి కారకుడయ్యాడు. ఈ విక్రమ సేనుడి అహంకారాన్ని అణిచివేస్తాను. ఈ అన్యాయమైన పాలనను అంతం చేయడమే నా ధ్యేయం" అని ఆవేశంగా ప్రకటించాడు. తమ్ముడు వరుణ్ ఎంతో శాంతంగా అన్నను ఆపాలని చూశాడు. "అన్నయ్యా! ఆవేశం అనర్థదాయకం. ఆలోచనతో సమస్యను పరిష్కరించుకుందాం" అన్నాడు. కానీ ఆదిత్య వినలేదు. తండ్రికి అంత్యక్రియలు పూర్తి చేసిన వెంటనే, పగ తీర్చుకోవడానికి కత్తి పట్టి అడవుల్లోకి వెళ్లిపోయాడు. వరుణ్ మాత్రం తన తండ్రి ఆశయమైన శాంతిని, ధర్మాన్ని కాపాడాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. విచలితుడవ్వకుండా తిరిగి ఆశ్రమానికి వెళ్లి, కఠినమైన శిక్షణతో సర్వ కళలలోనూ, రాజనీతిలోనూ అగ్రగణ్యుడిగా ఎదిగాడు. తన తండ్రి చావుకు కారణమైన వ్యవస్థను లోపలి నుండి మార్చాలని సంకల్పించాడు. ఆరు మాసాల కఠిన శిక్షణ తర్వాత వరుణ్ సర్వవిద్యా పారంగతుడయ్యాడు. సరిగ్గా అదే సమయంలో విక్రమ సేనుడి కుమార్తె, అద్భుత సౌందర్యరాశి అయిన చంద్రలేఖ వివాహ వేడుకలు ప్రారంభమయ్యాయి. ఆమెకు చిత్రలేఖనం, సంగీతం అంటే ప్రాణం. ఆమె ఇష్టాన్ని గౌరవిస్తూ రాజు రాజ్యంలో గొప్ప పోటీలు నిర్వహించాలని చాటింపు వేయించాడు. గెలిచిన వారికి రాజకుమారితో వివాహంతో పాటు రాజ్య గౌరవాలు లభిస్తాయని ప్రకటించాడు. వరుణ్ ఈ అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకుని రాజును కలవాలని నిశ్చయించుకుని రాజధానికి బయలుదేరాడు. ప్రయాణ మధ్యలో ఒక అర్ధరాత్రి వేళ, నగరం వెలుపల ఉన్న ఒక శిథిలమైన భవనంలో అతనికి కొన్ని రహస్య సంభాషణలు వినిపించాయి. వరుణ్ అప్రమత్తమై అటుగా వెళ్ళాడు. అక్కడ తన అన్న ఆదిత్య మరియు పొరుగు దేశమైన శత్రురాజ్య గూఢచారులు కుట్ర పన్నుతుండటం చూసి దిగ్భ్రాంతి చెందాడు. శత్రు రాజు పంపిన ఒక అద్భుతమైన విగ్రహాన్ని ఆదిత్యకు అప్పగించారు. ఆ విగ్రహం కళ్ళలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన విషపు బాణాలు అమర్చబడి ఉన్నాయి. పోటీల ముగింపులో ఆ విగ్రహాన్ని రాజుకు బహుమతిగా ఇస్తున్నట్లు నటించి, రహస్య మీటను నొక్కితే బాణాలు నేరుగా విక్రమ సేనుడి గుండెల్లోకి దూసుకువెళ్తాయి. రాజు మరణించిన వెంటనే శత్రు సైన్యం సువర్ణపురిపై దాడి చేసి ఆక్రమించుకుంటుందని, బదులుగా ఆదిత్యను ఆ రాజ్యానికి సామంతుడిగా నియమిస్తారని ఆ కుట్ర సారాంశం. తన అన్న కేవలం ప్రతీకార వాంఛతో శత్రువులతో చేతులు కలపడం వరుణ్‌ను తీవ్రంగా కలచివేసింది. "ప్రతీకారం మనిషిని ఇంతగా అంధుడిని చేస్తుందా? అన్నను కాపాడాలి, అదే సమయంలో రాజ్యాన్ని రక్షించాలి" అని వరుణ్ దృఢంగా నిశ్యయించుకున్నాడు. అతడు వెంటనే గుట్టుచప్పుడు కాకుండా రాజభవనానికి చేరుకున్నాడు. రాజు విక్రమ సేనుడిని రహస్యంగా కలిసి, జరగబోయే ప్రమాదాన్ని వివరించాడు. రాజు మొదట ఆగ్రహించినా, వరుణ్ విజ్ఞతను చూసి అతడిపై నమ్మకం ఉంచాడు. అయితే వరుణ్ రాజు వద్ద ఒక వాగ్దానం తీసుకున్నాడు—తను చెప్పినట్లు జరిగితే, కుట్రదారులను శిక్షించే అధికారం తనకే ఇవ్వాలని కోరాడు. రాజ్యమంతటా భద్రత కట్టుదిట్టం చేయబడింది. కానీ బయటకు మాత్రం అంతా ప్రశాంతంగా ఉన్నట్లు వేడుకలు మొదలయ్యాయి. వరుణ్ తన అన్నను హంతకుడిగా కాకుండా, ఒక మంచి మనిషిగా మార్చడానికి తనదైన వ్యూహాన్ని సిద్ధం చేసుకున్నాడు. సువర్ణపురి రాజధాని నగరం అలంకరణలతో మెరిసిపోతోంది. అసంఖ్యాకమైన ప్రజల మధ్య పోటీలు ప్రారంభమయ్యాయి. మొదటిగా జరిగిన విలువిద్య పోటీలో వరుణ్ తన అమోఘమైన గురితో అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచాడు. గాలిలో ఎగిరే పక్షి కాలికి ఉన్న ఉంగరాన్ని కూడా గురి తప్పకుండా పడగొట్టి విజేతగా నిలిచాడు. ఆ తర్వాత చిత్రలేఖనం పోటీలో, వరుణ్ తన తండ్రి ఆశయాలకు ప్రతీకగా ఒక 'శాంతి విగ్రహం' చిత్రాన్ని గీశాడు. ఆ బొమ్మలోని జీవం చూసి రాజకుమారి చంద్రలేఖ మంత్రముగ్ధురాలైంది. ఆమె చూపులు వరుణ్‌పై నిలిచాయి. చివరిగా, అత్యంత కీలకమైన సంగీత మరియు శిల్ప ప్రదర్శన పోటీ మొదలైంది. ఆదిత్య ముసుగు ధరించి వేదికపైకి వచ్చాడు. తనతో పాటు ఆ విషపు బాణాలు దాగున్న అద్భుతమైన విగ్రహాన్ని తీసుకువచ్చాడు. "మహారాజా! ఈ విగ్రహం మా తండ్రి ఆఖరి కోరికగా మీకు సమర్పిస్తున్నాను. దీని కళ్ళలోని రహస్య మీటను నొక్కితే ఇది మీకు అదృష్టాన్ని ఇస్తుంది" అని ప్రకటించాడు. ఆదిత్య మీటను నొక్కబోయే తరుణంలో, వరుణ్ వెంటనే తన వీణానాదంతో ఒక విలక్షణమైన తరంగాన్ని సృష్టించాడు. ఆ శబ్ద ప్రకంపనలకు విగ్రహంలోని అంతర్గత బాణాలు వేదికపైనే కిందకు పడిపోయాయి. రాజుకు ప్రమాదం తప్పింది. వెంటనే రాజభటులు ఆదిత్యను చుట్టుముట్టారు. వరుణ్ వేదికపైకి వెళ్లి ఆదిత్య ముసుగును తొలగించాడు. అన్నను చూసి వరుణ్ కళ్ళలో నీళ్లు తిరిగాయి. "అన్నయ్యా! తండ్రిని కోల్పోయిన దుఃఖం నిన్ను హంతకుడిగా మార్చకూడదు. ఈ రాజు మారారు, ప్రజల కష్టాలను గుర్తించారు" అని హెచ్చరించాడు. విక్రమ సేనుడు మొదట ఆగ్రహంతో ఆదిత్యకు మరణశిక్ష విధించబోయాడు. కానీ వరుణ్ కల్పించుకుని, తను ముందే తీసుకున్న వాగ్దానాన్ని గుర్తుచేశాడు. వరుణ్ ప్రతిభకు, విజ్ఞతకు ముగ్ధుడైన రాజు, చంద్రలేఖతో అతడి వివాహం జరిపించి, తన కిరీటాన్ని వరుణ్ తలపై ఉంచి యువరాజుగా ప్రకటించాడు. వరుణ్ యువరాజుగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన మరుక్షణమే, కారాగారంలో ఉన్న తన అన్న ఆదిత్యను విడుదల చేయించాడు. అతడికి రాజ్యపు 'ప్రధాన రక్షణ అధికారి'గా బాధ్యతలు అప్పగించి, అన్నను ధర్మమార్గంలోకి మలుపు తిప్పాడు. వరుణ్ తీసుకున్న నిర్ణయం సభలోని వారందరినీ, ముఖ్యంగా విక్రమ సేనుడిని తీవ్ర ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది. రాజు సందేహంతో, "వరుణా! నన్ను చంపడానికి పన్నాగం పన్నిన వ్యక్తికి, అదీ రాజద్రోహానికి పాల్పడిన వాడికి రాజ్య రక్షణ బాధ్యతలా? ఇది మూర్ఖత్వం కాదా? నీకు అన్న అనే స్వార్థంతో ఇలా ఆలోచిస్తున్నావా?" అని ప్రశ్నించాడు. అప్పుడు వరుణ్ ప్రశాంతమైన చిరునవ్వుతో వినమ్రంగా ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: "మహారాజా! లోతుగా ఆలోచిస్తే ఇందులో స్వార్థం లేదు, కేవలం రాజనీతి మరియు మానవత్వం ఉన్నాయి. నా అన్న ఆదిత్య పుట్టుకతో దేశద్రోహి కాదు, అతడు ఒక బాధితుడు. మా తండ్రి మరణం అతడిని తీవ్రమైన ఆవేదనకు గురిచేసింది. ఆ సమయంలో పాలకులపై కలిగిన ద్వేషం అతడి విచక్షణను కప్పివేసింది. శత్రువులు ఆ బలహీనతను ఆసరాగా చేసుకుని అతడిని తప్పుదారి పట్టించారు. కానీ అతడి వద్ద ఉన్న యుద్ధ నైపుణ్యం, ధైర్యం సామాన్యమైనవి కావు. అటువంటి అద్భుతమైన శక్తి కారాగారంలో మగ్గిపోవడం కంటే, దేశ రక్షణకు ఉపయోగపడటం శ్రేయస్కరం. ఇప్పుడు మీరు పాత పద్ధతులు విడిచి ప్రజల పక్షాన నిలిచారు. పాలకుడు మారినప్పుడు, అపార్థం చేసుకున్న ప్రజలు కూడా మారాలి. నా అన్నను శత్రువుగా చూస్తే అతడు మరింత క్రూరుడవుతాడు, అదే అతడిని విశ్వాసపాత్రుడిగా మార్చుకుంటే రాజ్యానికి ఒక బలమైన కవచం లభిస్తుంది. నా వ్యక్తిగత కోపం కంటే రాజ్య భద్రత, మా తండ్రి ఆశయమైన శాంతి నాకు ముఖ్యం. దయచేసి నా నిర్ణయాన్ని నమ్మండి." వరుణ్ మాటల్లోని సత్యాన్ని గ్రహించిన విక్రమ సేనుడు తల ఊపాడు. వరుణ్ తన మేధస్సుతో అన్నను హంతకుడిగా కాకుండా కాపాడాడు, తండ్రి మరణానికి కారకుడైన రాజును శిక్షించకుండా మార్చాడు, మరియు రాజ్యాన్ని సుభిక్షం చేశాడు. ఇదే నిజమైన ధర్మపథం.