అన్నదమ్ములు ఉత్తరాఖండ్లోని మలయ పర్వత శ్రేణులలో, ప్రకృతి అందాల మధ్య రఘురామ్ అనే ధనవంతుడు నివసిస్తుంటాడు. పాతకాలపు కొండప్రాంత ఇల్లు ఆయనది. రఘురామ్కు ఇద్దరు సోదరులు. వారిలో పెద్దవాడు అనిరుధ్, చిన్నవాడు విశ్వనాథ్. అనిరుధ్, విశ్వనాథ్ల మధ్య పదేళ్లుగా మాటల్లేవు. వారి కుటుంబాల మధ్య చిన్న ఆస్తి గొడవ కారణంగా ఈ వైరం మొదలైంది. ఒక చల్లని రాత్రి, శీతాకాలం ప్రారంభంలో, దట్టమైన పొగమంచు అలుముకుంది. గంటల కొద్దీ మొరుగుతున్న వీధి కుక్కల అరుపులకు రఘురామ్కు మెలకువ వచ్చింది. ఆయన తలుపులు తెరిచి చూసి, కుక్కలను అదిలించి, లోపలికి వెళ్తుండగా, ఇంటి వరండాలో ఒక వ్యక్తి ముడుచుకుని పడి ఉండటం గమనించాడు. "ఎవరు మీరు?" అన్నాడు రఘురామ్ గట్టిగా. జవాబు లేదు. రఘురామ్ ఆ వ్యక్తిని తట్టి చూశాడు. అతను తీవ్రమైన జ్వరంతో వణికిపోతున్నాడు. "చలి ఎక్కువగా ఉంది. ఒంట్లో బావున్నట్టు లేదు. లోపలికి వచ్చి పడుకోండి," అని చెప్పి, అతి కష్టం మీద లేచిన ఆ యాత్రికుడిని ఆసరాగా పట్టుకుని లోపలికి తీసుకువెళ్ళాడు. అక్కడ ఒక దుప్పటి కప్పి పడుకోబెట్టాడు. రఘురామ్ ఆ అపరిచితుడి గురించి ఆలోచిస్తూ కొంతసేపు నిద్రపట్టలేదు. తెల్లవారుతుండగా, ఎవరో గట్టిగా తలుపు తట్టడంతో రఘురామ్కు మెలకువ వచ్చింది. వచ్చింది ఆయన భార్య సునీత. ఆమె పొరుగూరులో బంధువుల యాత్రకు వెళ్ళి అప్పుడే తిరిగి వచ్చింది. "ఇంత పొద్దెక్కేదాకా పడుకున్నారేంటి?" అంటూ లోపలికి వచ్చిన ఆమె, పడుకుని ఉన్న యాత్రికుడిని చూసి, "ఎవరో వచ్చినట్టున్నారే, ఎవరు?" అని అడిగింది. రఘురామ్ జరిగిందంతా చెప్పాడు. "అయ్యో! పాపం! వేడి వేడి సూప్ ఇస్తే కాస్త తేరుకుంటాడు. మీరు అతన్ని లేపండి," అంటూ సునీత వంటగదిలోకి వెళ్ళిపోయింది. రఘురామ్ ఆ మనిషిని లేపుదామని ఒంటి మీద చెయ్యి వేసి ఉలిక్కిపడ్డాడు. రాత్రి నిప్పులా కాలిన అతని శరీరం ఇప్పుడు మంచులా చల్లగా ఉంది. "ఇతను పోయాడే!" అంటూ రఘురామ్ భార్యను పిలిచాడు. సునీత వచ్చి లబోదిబోమంది. "అతని ఊరు ఏదో, వాళ్ళెక్కడ ఉన్నారో!" రఘురామ్ ఆ వ్యక్తి నడుము తడిమి చూడగా, చేతికి గలగలలాడుతూ ఒక చర్మపు సంచీ తగిలింది. ఆ సంచీని కింద గుమ్మరించగా, కొన్ని డబ్బులు, ఆభరణాలతో పాటు ఒక పాత కాగితం కిందపడింది. అది ఒక లేఖ. ఆ లేఖలో ఇలా ఉంది: "అనిరుధ్ అన్నయ్యా, నీకు ఈ మధ్య అనారోగ్యంగా ఉందని తెలిసింది. ఆరోగ్యం ఎలా ఉంది? ఇక్కడ తమ్ముడు విశ్వనాథ్ పరిస్థితి బాగోలేదు. వాడి పెద్ద కొడుకు చదువు కోసం అత్యవసరంగా లక్ష రూపాయలు కావాలి. మంచి కాలేజీలో సీటు వచ్చింది. ఈ సమయంలో పాత గొడవలు, అపార్థాలు మర్చిపోవాలి. పెద్దవాడివి కనుక నువ్వే సర్దుకుపోవాలి. ఈ ఉత్తరం అందగానే ఒంట్లో బావుంటే, డబ్బు తీసుకుని వెంటనే బయలుదేరు. మేము పట్నం దగ్గరలోని కొత్త గుడిసెకు మారాం. ఈ ఉత్తరం వెంట తెచ్చుకుంటే, ఇల్లు తేలిగ్గా కనుక్కోవచ్చు." రఘురామ్కు సంగతి అర్థమైపోయింది. "పాపం! తమ్ముడి కొడుకు చదువు కోసం డబ్బు తీసుకుని బయలుదేరి, దారిలో చనిపోయాడు. ఈ ఉత్తరం ఉండటం వల్ల అతని తమ్ముడి చిరునామా అయినా తెలిసింది," అన్నాడు. "మీరు ఆలస్యం చేయకుండా బయలుదేరి ఆ ఊరు వెళ్ళండి. వాళ్లకు డబ్బు, ఉత్తరం ఇచ్చేసి, సంగతి చెప్పి తీసుకురండి. నేను ఇంటిని తాళం వేసి, పక్కన అమ్మవారి గుడిలో ఉంటాను," అన్నది సునీత. రఘురామ్ ఆ డబ్బు సంచీ తీసుకుని గుర్రపు బండిలో రెండు కొండలు దాటి అనిరుధ్ తమ్ముడు విశ్వనాథ్ ఊరికి బయలుదేరాడు. 🗻 మైత్రి పునఃప్రారంభం విశ్వనాథ్ ఇల్లు కనుక్కోవడం పెద్ద కష్టమేం కాలేదు. కానీ లోపలికి వెళ్లబోతున్న రఘురామ్, లోపలి నుంచి వస్తున్న మాటలు విని గుమ్మంలోనే ఆగిపోయాడు. "అమ్మా! డబ్బెక్కడా దొరకలేదు. ఆ కాలేజీ సీటు పోయినట్టే. ఇక నేను చేయగలిగిందేమీ లేదు," అంటున్నారు విశ్వనాథ్. "అదేం మాటరా! మంచి అవకాశం. మీ అన్నయ్యకు ఉత్తరం రాశాను. తప్పకుండా డబ్బు తెస్తాడు," అంటున్నది వారి తల్లి. ఆ మాటకు విశ్వనాథ్ కోపంగా, "నాకు చెప్పకుండా ఉత్తరం ఎందుకు రాశావు? అన్నయ్య డబ్బు చచ్చినా నేను ముట్టను. ఆ డబ్బుతో నా కొడుకు చదువుకు పైసా కూడా ఖర్చు పెట్టేది లేదు," అన్నాడు. "చిన్న గొడవతో మీ అన్నదమ్ములు పదేళ్లుగా మొహాలు చూసుకోలేదు. నీ కొడుకు చదువుతో అయినా మీరు కలుసుకుంటారని ఆశపడ్డాను," అన్నది తల్లి బాధగా. రఘురామ్ తలుపు తట్టి, "విశ్వనాథ్ గారి ఇల్లు ఇదేనా?" అన్నాడు. లోపలినుంచి సుమారు నలభై ఏళ్ళ మనిషి తలుపు తెరిచి, "ఎవరు మీరు? లోపలికి రండి," అన్నాడు ఆశ్చర్యంగా. రఘురామ్ లోపలికి వెళ్లి కూర్చుని, డబ్బు సంచీ బల్ల మీద పెట్టి, ఉత్తరం విశ్వనాథ్ చేతికి ఇచ్చాడు. విశ్వనాథ్ ఆ ఉత్తరం చదివి, "ఇది మా అమ్మ అన్నయ్యకు రాసింది. తను రావడానికి మొహం చెల్లక, అన్నయ్య డబ్బు పంపివుంటాడు. ముందు ఆ డబ్బు సంచీ, నా కళ్లముందు నుంచి తీసేయండి!" అన్నాడు కోపంతో. "మీ అన్నయ్య స్వయంగా వద్దామనుకున్నాడు; కానీ రాలేకపోయాడు. మీరిద్దరూ కలుసుకోవడం మరి ఈ జన్మలో జరగదు," అంటూ జరిగినదంతా చెప్పేశాడు రఘురామ్. తల్లి ఘొల్లుమన్నది. విశ్వనాథ్ మొహం అరచేతుల్లో దాచుకుని, "అన్నయ్యా, నన్ను క్షమించు!" అంటూ ఏడ్వసాగాడు. రఘురామ్ జాలిపడకుండా, "బతికున్న మనిషి విలువ తెలుసుకోవటం కష్టం. నీ మీద మీ అన్నకు ఎంత ప్రేమ లేకపోతే, ఒంట్లో బావుండకపోయినా, డబ్బు తీసుకుని బయలుదేరుతాడు? నువ్వు సోదర ప్రేమకు ఇన్నాళ్లూ దూరం అయ్యావు. ఇప్పుడది కోరినా దొరకదు," అన్నాడు. ఆ ఇంటి శోకాలు విని ఇరుగుపొరుగు ఇళ్ళ వాళ్ళు వచ్చారు. అంతలో, "ఏమిటిదంతా? ఏం జరిగింది?" అంటూ ఒక యాభై ఏళ్ళ మనిషి అక్కడికొచ్చాడు. అతన్ని చూస్తూనే తల్లీ, తమ్ముడూ ఏడ్పుమాని నిర్ఘాంతపోయారు. విశ్వనాథ్ అతన్ని సమీపిస్తూ, "అన్నయ్యా! నువ్వు బతికే ఉన్నావా! నేను మూర్ఖుణ్ణి. నీ మంచిగుణం తెలుసుకోలేకపోయాను," అంటూ కాళ్లు పట్టుకున్నాడు. రఘురామ్కు ఆ వచ్చిన మనిషి తామింతవరకూ చచ్చిపోయాడనుకునే అనిరుధ్ అని అర్థమైపోయింది. సంగతంతా తెలుసుకున్న అనిరుధ్ నవ్వి, "నేను డబ్బు తీసుకుని మొన్ననే బయలుదేరాను. కొడుకు చదువుకు అవసరమయ్యే కొన్ని పుస్తకాలు కొందామని మార్కెట్కు వెళ్ళాను. అక్కడ ఒక ముసలి యాత్రికుడు, దిక్కులేనివాణ్ణి, ఆశ్రయం కోసం అడిగాడు. జాలిపడి డబ్బు మూట పైకి తీసి, అతనికి కొంత సాయం చేశాను. పుస్తకాలు చూస్తుండగా, వాడు నా వెనకే తచ్చాడుతూండడం అనుమానం కలిగించింది. తీరా డబ్బు కోసం చూసేసరికి, మొలలో దాచిన డబ్బు సంచీ లేదు. దొంగ కోసం వెతికాను. దొంగ దొరకలేదు. మళ్ళీ ఇంటికి వెళ్లి డబ్బు తీసుకుని, బయలుదేరి ఇక్కడికి వచ్చాను. మీ ఇంట్లో చచ్చిపోయింది, ఆ దొంగే అయి ఉంటాడు," అన్నాడు రఘురామ్తో. "ఆ దొంగ చచ్చి మేలు చేశాడు. అతని పుణ్యమా అని, అన్నదమ్ములు మళ్ళీ కలుసుకున్నారు," అన్నది తల్లి సంతోషంగా. "ఇక నేను వెళతాను. ఇంటి వద్ద జరగవలసిన పని చూడాలి," అంటూ రఘురామ్ లేచాడు. "వచ్చే నెల మా కొడుకు కాలేజీలో చేరుతున్నాడు. మీ ఇంటిల్లిపాదీ తప్పకుండా వచ్చి దీవించాలి," అంటూ, అన్నదమ్ములు ఇద్దరూ కలిసి రఘురామ్కు కృతజ్ఞతలు తెలియజేసి వీడ్కోలు చెప్పారు.