గోపాలపురం గజపతి - వివేకవతి సమయస్ఫూర్తి గోపాలపురం అనే గ్రామంలో గజపతి అనే వ్యక్తి తన ఎడ్లబండిపై తాజా పండ్లను ఊరూరా తిరుగుతూ అమ్ముతుండేవాడు. పండ్లు పాడైతే వాటిని పారేయకుండా, అడవిలోని జంతువులకు మేతగా వేయడం అతని అలవాటు. దీనివల్ల అతనికి పుణ్యంతో పాటు మంచి పేరు కూడా వచ్చింది. ఒకరోజు గజపతి తన కూతురు వివేకవతితో కలిసి పక్క గ్రామానికి వెళ్తుండగా, దారిలో కిరాతకుడు అనే వేటగాడు ఒక చిన్న జింక పిల్లను పట్టుకుని హింసించడం చూశాడు. జంతు ప్రేమికుడైన గజపతి, "కిరాతకా! ఆ జీవిని వదిలేయ్. నీకు పుణ్యం ఉంటుంది. కావాలంటే ఇదుగో ఈ వంద రూపాయలు తీసుకో" అని తన దగ్గర ఉన్న డబ్బిచ్చి ఆ జింక పిల్లను విడిపించాడు. వివేకవతి ఆ జింక గాయాలకు మందు రాసి కొన్ని రోజులు ఇంట్లో ఉంచుకుని సేవ చేసింది. అది కోలుకున్నాక, దాన్ని దగ్గరలోని అభయారణ్యంలో వదిలిపెట్టారు. అదృష్టం వరించిన వేళ కొద్ది కాలం తర్వాత, రాజధాని నుంచి ఒక మంత్రి గజపతి ఇంటికి వచ్చి, వారి వంశ వివరాలు అడిగారు. గజపతి తాతగారు పూర్వం మహారాజు గారి ఆస్థానంలో గొప్ప వైద్యుడని, యుద్ధంలో రాజు ప్రాణాలు కాపాడినందుకు రాజుగారు కొంత భూమిని ఆయన పేరిట రాశారని తెలిసింది. ఆ పాత తాళపత్రాల ఆధారంగా, గజపతికి నగరంలో ఒక పెద్ద భవంతి, బోలెడంత ఆస్తి దక్కాయి. గజపతి కుటుంబం పట్టణానికి మారిపోయి సుఖంగా జీవించసాగారు. అసూయతో అల్లిన కుట్ర ఏడాది గడిచాక, వేటగాడు కిరాతకుడు గజపతి ఐశ్వర్యాన్ని చూసి ఓర్వలేకపోయాడు. తన కొడుకు నీచుడిని తీసుకుని గజపతి భవంతి ముందు రభస మొదలుపెట్టాడు. "గజపతీ! నాడు నేను ఇచ్చిన జింక పిల్ల వల్లే నీకు ఈ అదృష్టం పట్టింది. అప్పుడు నువ్వు నాకు మాట ఇచ్చావు.. నీ కూతురు వివేకవతిని నా కొడుకు నీచుడికి ఇచ్చి పెళ్లి చేస్తానని! ఇప్పుడు ధనవంతుడివి కాగానే మాట తప్పుతావా?" అని అబద్ధపు ఆరోపణలు చేస్తూ ఊరి జనాలను నమ్మించబోయాడు. గజపతికి ఏం చేయాలో పాలుపోలేదు. కిరాతకుడు తెచ్చిన సాక్షులు కూడా అబద్ధాలు చెబుతున్నారు. వివేకవతి నిశ్శబ్దంగా లోపలికి వెళ్లిపోయింది. వివేకవతి ప్లాన్ అంతలో అక్కడికి పట్టణపు న్యాయాధికారి వచ్చారు. కిరాతకుడు తన గోడు వెళ్లబోసుకున్నాడు. న్యాయాధికారి గంభీరంగా చూస్తూ, "అవునా! అయితే వివేకవతికి పెళ్లి జరగాల్సిందే" అన్నారు. సరిగ్గా అప్పుడు ఒక వ్యాపారి అక్కడికి వచ్చి, "న్యాయాధికారి గారూ! వివేకవతికి ఇప్పటికే మా అబ్బాయితో వివాహం నిశ్చయమైంది. కిరాతకుడు చెప్పేది అబద్ధం" అని ఒక పత్రాన్ని చూపాడు. రంగంలోకి దిగిన న్యాయాధికారి అసలు విషయం బయటపెట్టాడు. కిరాతకుడు పాత నేరగాడని, అప్పులు ఎగ్గొట్టి ఊరి నుంచి పారిపోయాడని తేలింది. కిరాతకుడిని బంధించి జైలుకు పంపారు. గజపతి న్యాయాధికారికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతుండగా, ఆయన నవ్వి ఇలా అన్నారు: "గజపతీ! నీ కుమార్తె వివేకవతి సమయస్ఫూర్తి వల్లే ఇది సాధ్యమైంది. గొడవ జరుగుతుండగానే ఆమె వెనుక దారి గుండా నా దగ్గరకు వచ్చి, కిరాతకుడి కుట్రను వివరించింది. ఆ వ్యాపారిని సాక్షిగా ఏర్పాటు చేసింది కూడా ఆమే. మీ అమ్మాయి పేరుకు తగ్గట్టుగా చాలా వివేకవంతురాలు!" గజపతి గర్వంగా తన కూతురిని చూసి మురిసిపోయాడు. ________________________________________ ఈ కథలోని నీతి: "మంచితనం ఎప్పుడూ ఓడిపోదు. ఆపద సమయంలో ధైర్యం, విచక్షణతో వ్యవహరిస్తే దుష్టుల కుతంత్రాలు మంచులా కరిగిపోతాయి."